In Englisch In Italiano Auf Deutsch
Dom Pielgrzyma im. Św. Józefa
Dołącz do nas na Facebook'u
Poniedziałek V tygodnia Wielkiego Postu
Lb 21,4-9; J 8,21-30
https://www.swietyjozef.kalisz.pl/main/galeria.gif

« Powrót do działu Galeria

Prace archeologiczne podczas budowy kanalizacji deszczowo-grawitacyjnej wraz z drenażem opaskowym przy Sanktuarium św. Jozefa w Kaliszu

Prace ziemne prowadzone były od lipca do początków sierpnia 2015 r. z funduszy parafialnych. Zakres badań archeologicznych obejmował nadzór przy pracach ziemnych wokół kościoła. W trakcie prac rozpoznano nawarstwienia, które można datować od czasów późnego średniowiecza po współczesność. Chronologię udało się określić dzięki pozyskanym zabytkom: ceramiki i monet. Uzyskano także sporo nowych informacji związanych z architekturą kościoła oraz z jego otoczeniem. W części południowo-wschodniej zarejestrowano fragment muru kamienno-ceglanego, który można datować na 2. połowę XIII, bądź początek XIV w. O takiej chronologii świadczy użycie cegły gotyckiej w wątku wendyjskim, łączonej zaprawą wapienną oraz występowanie w spągu muru warstw kamieni polnych (ta najniższa pozbawiona była zaprawy). Doktor Janusz Tomala wiąże powstanie muru z panowaniem Bolesława Pobożnego lub Przemysła II. Usytuowanie tego muru przy południowo-wschodniej ścianie kościoła wskazuje na jego wykorzystanie przy budowie pałacu arcybiskupów gnieźnieńskich. Budowlę tę ufundował arcybiskup Jarosław Bogoria Skotnicki. Stała ona w miejscu, gdzie dziś znajduje się wolny plac między kościołem a starostwem powiatowym. Pałac został rozebrany w 1783 r., co spowodowało zawalenie się południowej ściany kolegiaty, odbudowanej w latach 90. XVIII stulecia przez ówczesnego proboszcza księdza Stanisława Klossowskiego w stylu późnego baroku. W tym czasie świątynia została przedłużona o jedno przęsło, dobudowano wysoką wieżę i kaplicę, gdzie umieszczono obraz św. Rodziny. Ze starsze świątyni zachowano jedynie gotyckie prezbiterium.

Galeria

Podczas prac ziemnych natrafiono także na mur ceglany, łączony zaprawą wapienną o zachowanej w ziemi do dziś wysokości 2 m i szerokości 1,7 m, w wątku wendyjskim. Na relikty te natrafiono w pobliżu schodów prowadzących do parku. Konstrukcja muru świadczy o jego bardzo starej metryce, zapewne sprzed czasów panowania Kazimierza Wielkiego. Być może takim konstrukcjom Kalisz zawdzięcza skuteczną obronę przed Krzyżakami w 1331 r. W pobliżu opisywanego solidnego muru natrafiono na mocno zniszczone fundamenty ceglanych murów, zapewne piwnic pałacu arcybiskupiego Wydaje się, że na przełomie XIII i XIV stulecia przynajmniej częściowo miasto mogło posiadać ceglane mury obronne. Na wschód od świątyni natrafiono w dwóch miejscach na relikty młodszego muru obronnego zbudowanego w wątku polskim. Wiązać go można z czasami Kazimierza Wielkiego.

Przy ścianie zachodniej kościoła zlokalizowane zostały pozostałości ceglanych fundamentów ogrodzenia, które oddzielało najpewniej przykościelny cmentarz od części miejskiej.

Poza odkrytami fragmentami fundamentów ceglanych odkryto zlepek około 10-15 monet. Są to miedzy innymi denary jagiellońskie z XV stulecia. Cały ten zespół mógł stanowić zawartość mieszka kaliszanina. Mimo, że tego typu monety są dość popularne, to jednak cały taki zestaw stanowi bardzo cenne znalezisko.

Wyniki przeprowadzonych w tym roku prac wykopaliskowych wskazują na konieczność przeprowadzenia stacjonarnych badań archeologiczno-architektonicznych, być może z użyciem geo-radaru, co pozwoliłoby rozpoznać zarówno otoczenie kościoła, jak i etapy powstawania kościoła.

 

Fot. 1389, 1395, 1400- prawdopodobnie relikty muru obronnego XIII/XIVw.
Fot. 1405, 1408-prawdopodobnie reliktu murów związanych z Pałacem Arcybiskupów Gnieźnieńskich
Fot. 1465, 1467- prawdopodobnie relikty muru ogrodzenie przykościelnego cmentarza

Tabl A. Monety – denar jagiellońskie. Badania 2015.
Tabl B . Zabytki ruchome. Badania 2015.