In Englisch In Italiano Auf Deutsch
Dom Pielgrzyma im. Św. Józefa
Dołącz do nas na Facebook'u
Niedziela V Wielkiego Postu
Ez 37,12-14; Rz 8,8-11; J 11,1-45
Wtorek, 7 Stycznia 2014

ks. dr Sławomir Kęszka

Przywilej mitry dla Księdza Prałata Jacka Ploty – Prepozyta Kapituły Kolegiackiej

i Kustosza Sanktuarium św. Józefa w Kaliszu

Dzieje kapituły kolegiackiej w Kaliszu związane są z historią archidiecezji gnieźnieńskiej, a od XIX w. z dziejami diecezji kujawsko-kaliskiej utworzonej w 1818 roku. Powstanie tej kapituły datuje się na drugą połowę XII wieku. Na początku XIX stulecia, po zmianach terytorialnych dokonanych przez zaborców, kolegiata kaliska i przypisana do niej kapituła pozostała jedyną na ziemiach podzielonej Rzeczypospolitej, której nie zniesiono w 1818 roku.

W dawnych czasach kapituła kolegiacka posiadała uprawnienia proboszczowskie parafii pw. Wniebowzięcia NMP i z jej ramienia administrował nią jeden z prałatów lub kanoników. Do kapituły tej należeli także księża, której członkostwo miało charakter wyłącznie honorowy. Tak było też z duchownymi spoza diecezji kujawsko-kaliskiej. Nominacja na kanonika kaliskiej kolegiaty była szczególnym wyróżnieniem, bo wiązała się z posługą w świątyni, w której znajduje się Cudowny Obraz św. Józefa w Wizerunku Św. Rodziny Kaliskiej.

W dzisiejszych czasach, zgodnie ze Statutem kapituły, w jej skład wchodzi: czterech kanoników prałatów z tytułami: archidiakona, dziekana, kustosza i kanonika-prałata oraz ośmiu kanoników gremialnych, a także kanonicy honorowi, których liczbę określa biskup diecezjalny. Kanonicy ze swego grona wybierają przewodniczącego noszącego tytuł prepozyta.

Do obowiązków archidiakona-prepozyta należy reprezentowanie kapituły na rozmaitych uroczystościach i spotkaniach na terenie diecezji i poza nią. Archidiakon odpowiedzialny jest też za prawo instalacji nowych kanoników i posiada przywilej podawania kropidła biskupowi diecezjalnemu w drzwiach świątyni podczas uroczystego wejścia. Dziekan kapitulny pełni funkcję sekretarza, natomiast kustosz kapituły dba o jej ruchomości i je przechowuje. Zgodnie z zapisami zawartymi w Statucie spośród członków kapituły kolegiackiej biskup diecezjalny powołuje na okres pięciu lat penitencjarza.

W obecnym czasie do zadań członków kapituły kolegiackiej należy propagowanie kultu św. Józefa Kaliskiego poprzez organizowanie odbywających się co roku sympozjów józefologicznych, przygotowywanie konferencji i spotkań w parafiach poświęconych Opiekunowi Kościoła Świętego i Diecezji Kaliskiej. Statut kapituły nakłada na jej członków także inne obowiązki, takie jak: udział w głównych uroczystościach celebrowanych w Bazylice kaliskiej, zwłaszcza w uroczystość św. Józefa i w odpust Opieki św. Józefa. Poza tym kanonicy rezydujący w Kaliszu mają obowiązek przybycia i uczestniczenia w centralnej procesji Bożego Ciała i procesji Serca Pana Jezusa.

Od 2001 r. Prepozytem kapituły kolegiackiej jest ks. Jacek Plota, proboszcz parafii pw. Wniebowzięcia NMP, Opiekun tego miejsca, w którym się gromadzimy na wspólnej modlitwie. Ze względu na szczególną jurysdykcję Jego nad tym świętym miejscem i mając na uwadze historyczne znaczenie Kapituły Kolegiackiej w Kaliszu, w życiu diecezji oraz ogromne zasługi Księdza Kustosza w trosce o kult św. Józefa, z dniem 6 stycznia 2014 r., J. E. Ks. Edward Janiak - Biskup Kaliski udzielił, Księdzu Jackowi Plocie przywileju jako Prepozytowi Kapituły używania prostej białej mitry (infuły).

Według Dekretu Arcypasterza Diecezji Kaliskiej, Prepozyt Kapituły Kolegiackiej w Kaliszu może jej używać podczas celebracji liturgicznych, którym przewodniczy w Bazylice św. Józefa. Natomiast w innych kościołach Diecezji Kaliskiej może ją nosić, gdy występuje jako delegat biskupa diecezjalnego. Przywilej używania białej mitry wiążę się z urzędem Prepozyta Kapituły Kolegiackiej w Kaliszu. Wygasa on w chwili zakończenia pełnienia tego urzędu.

W Kościele katolickim mitra od VI w. posiadała formę diademu-korony wykonanego ze złota. W X w. zastąpiono go haftowanym złotym pasem, a mitrę stanowiła wówczas opaska łącząca się z płótnem okrywającym włosy, której końce spadały na plecy, a następnie zmieniła swój kształt stając się płaską czapką. Nieco później przybrała ona kształt połączonych ze sobą trójkątnych tarcz oznaczających Stary i Nowy Testament, tworzących dwa rogi – symbole łaski kapłańskiej i obronę wiary. Tarcze te złączone od góry materiałem zakończone zostały dwiema wstęgami. W dawnych wiekach używano trzech rodzajów mitry – prostej (simplex) oraz dwóch ozdobnych. Współcześnie zrezygnowano ze zdobienia ich drogimi kamieniami i złotymi blaszkami, które zastąpiono haftem obrazkowym ze złotych nici i kolorowego jedwabiu. Prawo do infuły przynależnej do urzędu prepozyta kapituły kaliskiej wymienia mitrę białą tzw. simplex.

Dziękując Bogu i św. Józefowi za to szczególne wyróżnienie, które stało się udziałem Księdza Prałata – obecnego Kustosza tego miejsca, pamiętajmy w naszych modlitwach o wszystkich tych, którzy umieli zawierzać św. Józefowi i rozsławiali to miejsce przyczyniając się do rozwoju kultu Patrona Kościoła Powszechnego i nabożeństwa do św. Józefa Kaliskiego.

Święty Józefie módl się za nami. Amen.